Mumbai. Vuil en druk, rijk en prachtig.
Mumbai. Vuil en druk, rijk en prachtig.

‘Op 27 juli 2005 kreeg Mumbai te maken met de zwaarste regenval in zijn geschiedenis. Op die ene dag viel maar liefst 94 centimeter water. Het noodweer haalde het beste en het slechtste in de stad naar boven’, schrijft de Indiaas-Amerikaanse auteur Suketu Mehta twee jaar later in de New York Times. Zijn mooie artikel ‘Dirty, crowded, rich and wonderful’ is een must-read voor iedereen met interesse in slums.

‘Honderden mensen verdronken. Maar anders als in New Orleans na orkaan Katrina, stortte de burgerlijke samenleving hier niet in. Ook al liet zich de politie zich die dag niet zien, toch was er niet meer criminaliteit dan normaal. Dat kwam omdat de bewoners van Mumbai zich vooral bezig hielden met het helpen van elkaar. Slumbewoners togen naar de autowegen en maakten in hun een-kamer-woning een plaatsje vrij voor gestrande automobilisten, hoewel er gemiddeld al zeven volwassenen in hun krot woonden. 150 duizend mensen waren ge-strand in de treinstations en vrijwilligers waadden tot hun middel door het water om hen voedsel te brengen. Mensen vormden lange kettingen waarmee ze anderen uit het water redden. De overheid deed zo goed als niets die dag, maar er was ook niemand die daar op rekende. De mensen in Mumbai hielpen elkaar omdat ze wisten dat de overheid niets zou doen’.

Het is een prachtig verhaal dat Suketu Mehta hier vertelt. Niet het Amerikaanse New Orleans, maar het Indiase Mumbai is volgens hem het model voor de verstedelijking van de 21e eeuw. We keken allemaal naar het geweld in New Orleans, maar we doen er verstandiger aan om voortaan wat meer naar Mumbai te kijken. Met zijn 15 miljoen mensen is Mumbai, -het oude Bombay- de grootste, snelste en rijkste stad in India.
Mumbai is een stad die een enorme ontwikkeling doormaakt en tegelijkertijd in een perma-nente noodsituatie verkeert. Alleen al door het enorme bereik van zijn Bollywood-films, figureert Mumbai in de dromen van massa’s Indiërs. Alles, seks, dood, handel en religie leeft in Mumbai op de stoep. Mumbai is een maximale stad. Mumbai is een regelrechte aanslag op je zintuigen. De lucht is er zo dik als soep. Iedereen lijkt je aan te raken, in de treinen, in de liften, op je weg naar huis om te slapen. Mumbai stopt nooit. Ook ’s nachts niet, wanneer de rijken feesten en de armen hun religieuze festivals vieren, wanneer de muggen uit de moerassen zich melden, samen met de misdadigers uit de onderwereld.

Mumbai. Vuil en druk, rijk en prachtig.
‘Waarom, zo vraag je je af, zou iemand met een keurig gemetseld huis in het dorp, met twee mango bomen voor de deur en een prachtig uitzicht over de heuvels, hier naar toe willen komen?’ vraagt Suketu Mehta zich af.
Meteen geeft hij het antwoord. ‘Omdat op een dag, de oudste zoon twee kamers kan kopen aan Mira Road, in het noordelijke deel van de stad. En omdat de jongste zoon nog verder kan komen, misschien wel helemaal naar New Jersey in de Verenigde Staten. Ongemak is een investering. Als in een kolonie mieren, offeren individuen in Mumbai hun persoonlijke levensgeluk op voor het grote geluk van de hele familie. De ene broer werkt en ondersteunt de andere. Hij haalt bevrediging uit het feit dat zijn neefje belangstelling toont in computers en wellicht ooit naar Amerika gaat’.

‘Mumbai is een gouden vogel’ zegt een moslim in de slum van Jogeshwari tegen Seketu Metha. De broer van de man werd doodgeschoten door de politie tijdens een rel. Zelf woont hij in een stal zonder water en toilet. Maar alles in zijn leven draait om die gouden vogel. ‘Een gouden zangvogel vliegt snel en slim. Je moet hard werken om er een te vangen. Wanneer je dat echter lukt, dan mag je rekenen op een fortuin. En dit is nog maar één reden waarom iemand naar Mumbai zou willen komen, zelfs al moet hij de mooie bomen en de open ruimtes van zijn dorp inruilen voor de misdaad, de slechte lucht en het vuile water. Mumbai is ook een stad waar je kaste er niet langer toe doet, waar een vrouw alleen een restaurant kan bezoeken zonder te worden lastig gevallen en waar je kunt trouwen met iemand waar je zelf voor kiest. Voor een jongere in een Indiaas dorp, bestaat de lokroep van Mumbai niet alleen uit geld. Hij bestaat ook uit vrijheid.’

Lees het hele (Engelstalige) artikel van Suketu Mehta op de website van the New York Times.

Foto's
© Julian Bound, Dharavi, Mumbai. Via Dreamstime.com
© M M from Switzerland. Dharavi. Mumbai, India, 2010. Via Wikimedia Commons